Σάββατο, 19 Μαΐου 2018

Η επανάσταση.

Τα πράγματα είναι απλά και σύνθετα. Απλά γιατί ο καθένας δικαιούται να αποτινάξει τον ζυγό που θεωρεί πως τον δυναστεύει και σύνθετα γιατί πρώτα πρέπει να έχει ξεφορτωθεί όλα εκείνα που ο ίδιος έχει φορτώσει στον εαυτό του. 


Το εύκολο είναι όπως καταλαβαίνετε να κουνήσει το δάκτυλο στην εξουσία καθώς σε αντίθεση με εκείνα που διατεινόταν ο Χομπς ο άνθρωπος τελικά έχει δικαίωμα στην επανάσταση σε κάθε επίπεδο. Έχει δικαίωμα αν όχι υποχρέωση (από την ώρα που μπορεί να σκέφτεται χωρίς να εφησυχάζει ή ματαιόδοξα να αποδέχεται την όποια υπάρχουσα θέση ως εκείνη τη μία που κρατάει σε συνοχή την κοινωνία) 

Το δύσκολο είναι να χρεώσει –όπως οφείλει- πρώτα στον εαυτό του να αποδεχτεί τη λάθος πορεία στη ζωή του χωρίς ντροπές διότι δεν υπάρχει καμία, κανενός, χωρίς λάθη, παραλείψεις ή συμβιβασμούς. 

Οι ιδέες, οι πεποιθήσεις, οι σιγουριές ότι έτσι είναι τα πράγματα κι όχι -ίσως(!)- αλλιώς, είναι κυρίως τα βαρίδια, οι άγκυρες, οι σημαδούρες, οι σημαίες που δηλώνουν πως εδώ βρίσκεται ένα άτομο που θαρρεί πως γνωρίζει, πως ξέρει και κυρίως πως αγνοεί την έννοια της ευέλικτης, όχι συμπεριφοράς όχι προς όφελος της συζήτησης, αλλά της διάθεσης για περαιτέρω γνώση και αποδοχή. 

Η πεποίθηση ότι ίσως ‘λάθος θεωρώ’ είναι κορυφαίας σημασίας. Σηματοδοτεί την αμφισβήτηση και η τελευταία την έρευνα, τη δεκτική συμπεριφορά σε κάθε νέα ιδέα, σε κάθε ανατρεπτική θεωρία. Σπουδαία όλα τα νέα (με την έννοια του καινούριου). Αναλογιστείτε τι θα πιστεύαμε αν ο κόσμος αρνιόταν την εξέλιξη. Αν αρνιόταν για παράδειγμα την νεωτεριστική (πρωτάκουστη τότε) θεωρία ότι το σύστημά μας είναι ηλιοκεντρικό και παρέμενε στην άποψη που εξυπηρετούσε (για παράδειγμα την εκκλησία) ότι είναι γεωκεντρικό. Πόσο ανατρεπτική τότε η ιδέα… Τόσο, όσο και σήμερα εκείνες που μοιάζουν ανήκουστες. (Ας μην αναφέρω καλύτερα παραδείγματα) Γενικότερα, δεν γνώρισα κανέναν γονιό που να ενέκρινε δίχως ενστάσεις -σε μία καλή περίπτωση-, την εποχή των παιδιών του, αυτό οφείλει να μας προϊδεάσει... Σε όλους άρεσαν τα χρόνια που οι ίδιοι μεγάλωσαν.

Τα άτομα που θεωρούν ότι γνωρίζουν, επίσης θεωρούν -σε μία καλή περίπτωση- ότι κάνουν δυσκολότερα λάθη ή τουλάχιστον όχι τόσο συχνά και άρα ζητούν –αν το κάνουν- δυσκολότερα συγνώμη και άτομα που δεν ξέρουν να ζητούν συγνώμη είναι από πολλές πλευρές άκαμπτα, εγωιστικά και συνεκδοχικά τοποθετημένα σε λάθος πλευρά (καθώς έστω κι αν διαφαίνεται ισχυρό το δίκιο τους συνήθως το κάνει προσωρινά) καθώς ο κόσμος εξελίσσεται και ακόμα και οι παραδόσεις η μία μετά την άλλη καταρρίπτονται. Ας μη ξεχνούμε πως οι τελευταίες είναι η ηθική νομιμοποίηση –πολλές φορές αυθαίρετων-κοινωνικών συμπεριφορών. (Εδώ τίθεται το ερώτημα: Ναι στο ενδεχόμενο λάθος, στην υπό αμφισβήτηση πίστη -όχι θρησκευτική- που εξυπηρετεί τον οποιοδήποτε συμφέροντα (προσωπικό, κοινωνικό ή εθνικό) σκοπό;)

Ακόμα όμως και η ακαμψία είναι δικαίωμα, καθώς και πολλά άλλα, όπως δικαίωμα και των υπολοίπων είναι κριτική στάση απέναντί τους και συνεκδοχικά η απόταξη από τους κύκλους τους. 

Κανείς δεν στεναχωρήθηκε από τη μεταξύ τους έλλειψη επικοινωνίας. Οι κόσμοι που μπορούμε να υπάρχουμε είναι άλλωστε άπειροι. Εσείς από εδώ, εμείς από εκεί.

Θα έλεγα ότι οι νοήμονες οφείλουν επανάσταση, ντε φάκτο άρνηση υπακοής ή προσυπογραφής δεδομένων και η επανάσταση γίνεται εναντίον του κάθε λογής καθεστώτος (πολιτικού, ηθικού ή κοινωνικού) εφ’ ης στιγμής το συμβόλαιο που εν τοις πράγμασι ποτέ δεν υπογράφηκε από κανέναν θεωρούμενο ως δίχως συζήτηση ισχύον, καταπατείται.


Καταπατείται από πρακτικές ή ηθικές που δεν εξυπηρετούν πλέον τη μονάδα. Ως μονάδα λογίζεται ο εαυτός του καθενός εξ’ ημών. 


Με πιο απλά λόγια ισχυρίζομαι ότι μόνο κάποιος δέσμιος, τρομαγμένος και απολύτως πεπεισμένος στις διδαχές των μεντόρων αρνείται την επανάσταση που δικαιούται σε κάθε επίπεδο ο καθένας από εμάς. 

Το έχουμε πει και παλιότερα, η αμφισβήτηση των πάντων είναι όχι απλά δικαίωμα αλλά κάτω από κάποιες προϋποθέσεις υποχρέωση του καθενός που θέλει να ονομάζει εαυτόν λογικό πρώτα και κατόπιν ελεύθερο. 

Κυρίως ελεύθερο. 

Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι κάθε ριζωμένη ιδέα φρενάρει την πορεία προς την εξέλιξη. Όλοι εκείνοι με κατασταλαγμένες ιδέες, οι οποίοι πλέον δεν είναι δυνατόν να συζητήσουν, δεχθούν, αποδεχθούν κάτι διαφορετικό από εκείνο στο οποίο έχουν ταχθεί, είναι στον αντίστοιχο βαθμό της δυσκαμψίας τους δούλοι. Δούλοι της θεωρίας στην οποία έθεσαν εαυτόν, στρατιώτη. Υπηρέτη άμισθο μάλλον… 

Μα, -θα μου πείτε- με όλα τούτα απαγορεύεται η όποια γνώμη. Όποιος θεωρήσει τη γνώμη του ορθή αυτόματα κατατάσσεται στους άκαμπτους. 

Δεν είναι έτσι. Μπορεί ο οποιοσδήποτε να έχει γνώμη, να την υπερασπίζεται με σθένος, αλλά παράλληλα έχει τα αυτιά του ανοιχτά και να είναι δεκτικός σε κάθε νέο επιχείρημα μακριά από ιδεοληψίες. Πείθεται αν αξίζει να πεισθεί και πείθει αν μπορεί, μακριά από εγωισμούς, οπισθόβουλες σκέψεις και πνευματικές αγκυλώσεις. 

Επαναστατεί εναντίον των ιδεών του και στο τέλος καταλήγει να ομολογεί το άριστο: 

Εν οίδα, ότι ουδέν οίδα!