Κυριακή, 3 Απριλίου 2016

Διδαχές πατέρων

Κρατώντας ανά χείρας ένα βιβλίο (συγγραφέας του οποίου ήταν κάποιος γέρων του οποίου η αγιοποίηση αν δεν έχει ήδη γίνει, είναι επί θύραις) το οποίο μιλούσε για την ‘’ορθώς φέρεσθαι’’ συμπεριφορά των συζύγων στο γάμο (και όχι μόνο). Διαπίστωσα χωρίς την παραμικρή έκπληξη την ορθότητα των παροτρύνσεων.


Διδαχές, συμβουλές γνωστές σε όλους, μη απορριπτέες. ‘’Οι σύζυγοι οφείλουν να φέρονται με σεβασμό ο ένας στον άλλον’’ και πάμπολλα άλλα περισσότερο σύνθετα...

Πίσω και πέρα από τα λόγια αυτά καθ’ εαυτά, θέλω να εξακολουθήσω να επιμένω πως η οποιαδήποτε θρησκεία δεν έχει το προτέρημα της ιδιοκτησίας του ΜΟΝΟΥ ορθού λόγου καθώς αυτός βρίσκεται διάσπαρτος στη συντριπτική πλειοψηφία τόσο των φιλοσοφικών κειμένων, όσο και σε όλα τα απλά βιβλία όλων των ψυχολόγων (για όσα αφορούν τις σχέσεις μια και σ’ αυτές αναφερόταν το συγκεκριμένο βιβλίο). Ο ορθός λόγος ανήκει στους πάντες και σίγουρα όχι ΜΟΝΟ στη εκκλησία. Αυτό βεβαίως θα έπρεπε να είναι κατανοητό σε όλους τους βαθέως θρησκευόμενους, καθώς χρειάζεται η απλούστερη λογική, όμως δεν είναι! 

Υπάρχει ένα πλήθος πιστών και μια συντριπτική πλειοψηφία ιερωμένων που θεωρεί πως, ναι μεν υπάρχει ορθός λόγος και εκτός εκκλησίας, αλλά το επιθυμητό αποτέλεσμα επέρχεται μόνο δια μέσου αυτής. Της θρησκείας. 

Δηλαδή δεν υπάρχουν ζευγάρια τα οποία ευτυχούν εκτός εκκλησίας; Δεν υπάρχουν άνθρωποι που εφαρμόζουν τα άριστα των γνώσεών τους απολαμβάνοντας το επιθυμητό αποτέλεσμα των αγαθών πράξεών τους; 

Κακά τα ψέματα, τα σωστά, όλοι τα γνωρίζουμε. Τα νόμιμα επίσης, και όλοι θέλουμε τα πρέποντα. Το εάν δεν τα εφαρμόζουμε δεν είναι εξ’ αιτίας της άγνοιας, αλλά λόγω της ανθρώπινης παρόρμησης (την εκ Θεού προερχόμενη -για τους πιστούς-) τής ακολούθησης του ενστίκτου που έστω και πρόσκαιρα ευχαριστεί. (ορθά ή λαθεμένα επί του παρόντος αδιάφορο). 

α. Ο σύντροφός μου γνωρίζει ότι η απιστία είναι καταδικαστέα από την θρησκεία του και δεν την επιλέγει φοβούμενος τις επιπτώσεις του αμαρτήματός του.
β. Ο σύντροφός μου γνωρίζει ότι η απιστία είναι καταδικαστέα και δεν την επιλέγει όχι φοβούμενος τις επιπτώσεις κάποιου αμαρτήματος (άθεος ή άθρησκος ων ή ούσα) αλλά λόγω τήρησης των κανόνων της ηθικής του.

Ο δεύτερος λοιπόν χαίρει σαφώς ανώτερης αξίας του πρώτου διότι πράττει κατά συνείδηση και όχι του φόβου κάποιας τιμωρίας. Η ηθική (το άριστο) βρίσκεται στη συνείδηση και όχι έξω από αυτήν. Το εάν θα την καλλιεργήσουμε με θρησκεία ή με φιλοσοφία είναι καθαρά δική μας επιλογή. Η εφαρμογή του άριστου δεν ζητά αμοιβή ούτε τηρεί-εφαρμόζει κάτι εξ’ αιτίας κάποιου φόβου τιμώρησης ή αγάπης. Πράττει κατά συνείδηση μη αποσκοπώντας πουθενά. 

Ας επανέλθουμε.

Η μόνη προσφορά (προς όφελος της αποτροπής αμαρτίας) την οποία και θα μπορούσε να προσφέρει η θρησκεία είναι ο φόβος. Ο φόβος της πράξης λόγω της επερχόμενης τιμωρίας. Άλλος λόγος μη ακολούθησης του ενστίκτου δεν υπάρχει, εξαιρουμένου ασφαλώς της τήρησης του ηθικού νόμου ο οποίος επ’ ουδενί είναι κτήμα του οποιαδήποτε θεού.

Υπάρχουν άθεοι σαφώς ηθικότεροι πιστών και μεγαλόσχημων. Υπάρχουν άθρησκοι τιμιότεροι ένθεων κοινωνούντων… Οι πριν τον Χριστό αιώνες βρίθουν κειμένων περί άριστης διαβίωσης, κείμενα τα οποία μετήλθε οικειοποιούμενη και η θρησκεία μας πολύ αργότερα…

Στο σημείο αυτό αναρωτιέμαι εάν είναι το αποτέλεσμα που τιμάται ή ο δρόμος μέσω του οποίου επιτυγχάνεται. Έχει διαφορά ο ηθικός άθεος από τον ηθικό ένθεο; Προτιμάται ο ένας από τον άλλον λόγω της διαδρομής που ακολούθησε;

Μέχρι εδώ όλα καλά.

Η ένσταση την οποία θέλω να καταθέσω (καθώς δεν διαφωνώ με τα λεγόμενα του οποιαδήποτε ήδη ή μέλλοντος αγίου) είναι η εξής: 

Η ευτυχία δεν υπάρχει μονάχα μέσα στη θρησκεία, υπάρχει παντού έξω αυτήν.

Η ευτυχία και ο άριστος βίος προϋποθέτει γνώση. Οι ενσυνειδήτως θρησκευόμενοι -μην απατάσθε υπάρχουν και πολλοί που θρησκεύονται ασυνειδήτως-  θεωρούν (σαφώς εγωιστικά κατά την δική μου άποψη) πως μόνο μέσα από τη θρησκεία μπορεί κάποιος να φτάσει στο σημείο εκείνο το κορυφαίο της ευτυχούς ύπαρξης, το οποίο οι χριστιανοί ονομάζουν θέωση, οι Αριστοτελικοί ευδαιμονία και κάπως αλλιώς οι υπόλοιποι...

Το μονοπάτι της θρησκείας είναι ένας δρόμος που υπόσχεται (πέραν της δεύτερης ζωής για τους χριστιανούς, πέραν των παρθένων για τους ισλαμιστές, πέραν των όποιων άλλων δολωμάτων για τους άλλους των άλλων θρησκειών) ευτυχία. 

Η ευτυχία είναι γνωστό πως δεν είναι μια πάγια κατάσταση, αλλά μια στιγμιαία απολαυστική ψυχολογική αίσθηση, η οποία χρειάζεται μία διαδρομή και ένα αποτέλεσμα ώστε να επέλθει.

Αποποιούμενοι των προβλημάτων μας, νοιώθοντας ευγνωμοσύνη για το κάθε τι που μας παρέχεται (από τον ήλιο έως το χαμόγελο) μπορούμε να νοιώσουμε ευτυχείς.

Η ευτυχία αγκαλιάζει την αυτάρκεια και λατρεύει την ευγνωμοσύνη.

Δεν χρειάζεται καμία θρησκεία, κανένας φόβος καμιάς τιμωρίας, καμιά υπόσχεση δεύτερης ζωής ή παροχής μετά θάνατον ικανού αριθμού παρθένων, ώστε να επιτευχθεί το ευκλεές ζητούμενο. Το μόνο που χρειάζεται είναι γνώση. Πρώτα του εαυτού μας και μετά αναγνώριση πάντων ως μάταια.

Συμφωνώ. Ένας τεράστιος στόχος δεν μπορεί να είναι τόσο απλός και ασφαλώς δεν είναι, καθώς χρειάζεται πίστη όχι σε θρησκείες αλλά στον ίδιο μας τον εαυτό. Θα ίσως μπορούσαμε να δεχθούμε τις εκάστοτε θρησκευτικές παραινέσεις-πρακτικές ως θετικούς δρόμους-καθοδηγήσεις, προς μία ευτυχισμένη διαβίωση εάν δεν έθεταν όρους και αναπόφευκτα υποχρεώσεις ως προς την παρεχόμενη ‘αμοιβή’.

Οι παράμετροι που προϋπάρχουν του αποτελέσματος (της ευδαιμονικής κατάστασης του ατόμου) είναι εκατομμύρια, καμία αντίρρηση, όμως όλες είναι γραμμένες σε χιλιάδες αντίστοιχα βιβλία. Θρησκευτικά ή μη. 

Κανείς δεν μπορεί να οικειοποιηθεί το επιχείρημα πως μόνο μέσω μίας οδού φτάνει κανείς στο κέντρο. 

360 μοίρες που υπάρχουν εμπρός μας και το αποδεικνύουν…