Δευτέρα, 11 Μαΐου 2015

Η ηθική, η πράξη και η φορολόγηση.

Όταν το ατομικό όφελος χαμογελά εγωιστικά την ώρα που διαπλέκεται με  τα δίκαια του συνόλου, τότε το αποτέλεσμα επ' ουδενί μπορεί να είναι άξιο και ηθικό για το σύνολο της κοινωνίας...


Η ιδέα της πράξης και της ηθικής σε ένα ενιαίο σύνολο απαντάται κατά κόρον στη διαλεκτική των θρησκειών, στα ορθώς έχει των βίων όλων ημών, στις προτροπές των περισσότερων φιλοσόφων, καθώς επίσης στη διαλεκτική πάντων των ευγενώς αναζητούντων το δίκαιον.

Βεβαίως το ζήτημα σε πλήρη μορφή, ως αδιαίρετο σύνολο άλλως, δυσκόλως απαντάται ως πράξη στις μέρες, οπότε το εγχείρημα σκοντάφτει στην εφαρμογή, ευθύς εξ’ αρχής.

Δεν είναι του παρόντος να εξετάσουμε τα αίτια της δύσκολης σύμπραξης -στην καθημερινότητα-, πράξης-ηθικής, αλλά το ακόμα δυσκολότερο, εκείνο που εδρεύει στο έδαφος της δίκαιης απαίτησης-φορολόγησης των αγαθών των υπηκόων τού κράτους με ηθική στην πράξη.

Εν αρχή οφείλουμε να δεχθούμε ότι ο δάσκαλος υποχρεούται σε τήρηση των διδαχών του, άλλως θα ομιλούμε περί ενός υπεράνω θνητού εν είδει –κάποιας μορφής- θεού ο οποίος σφετερίζεται το δικαίωμα που εμείς του παρέχουμε, ώστε να μας νουθετεί, άνευ ουδεμίας υποχρέωσης εφαρμογής των διδαχών του. Κάτι σαν την ιατρική αυθεντία που κατηγορεί το κάπνισμα, αλλά καπνίζει. (Το λάθος στη συγκεκριμένη περίπτωση βαρύνει και τους δύο).

Κάτι τέτοιο όμως δεν ευσταθεί διότι το ‘’ηθικώς διάγειν’’ δεν έχει να κάνει, με προσωπικές εξαρτήσεις αλλά με το περί δημοσίου άριστο αίσθημα. Και όπως όλοι μπορούμε να κατανοήσουμε -όπως χρόνια διδασκόμαστε- το άριστο ταιριάζει με το ηθικό. (αλήθεια ταιριάζει; Τεράστιο θέμα...)

Ο δάσκαλος λοιπόν ή ο κυβερνήτης μιας χώρας, το κράτος με άλλα λόγια, εάν επιθυμεί να έχει την κατάφαση των μαθητών-πολιτών του, οφείλει πρώτιστα επίδειξη ηθικής.

Μην φανταστείτε ότι αναφέρομαι σε ιδανική πολιτεία, πιστέψτε ότι το κάνω και είμαι σίγουρος ότι θα το καταφέρετε με ιδιαίτερη ευκολία.

Επανερχόμενος στο σήμερα –αναφέρω- ότι κάνοντας, όλοι μας, άπαντες άπειρες εκπτώσεις, καταλήγουμε σε συμπεράσματα όπου ο λόγος του Χομπς (όπου ισχυριζόταν την πίστη και την ταγή τού ανθρώπου στο ένστικτο, στον εγωισμό και γενικά σε κάθε κατακριτέο από την ηθική φιλοσοφία έρεισμα, προς τέρψιν των επιθυμιών του) βρίσκει έδαφος πλατύ και στέρεο(!) ασχέτως εάν το αρνούμεθα μετά βδελυγμίας. 

Τα αποτελέσματα αυτό καταδεικνύουν και εκτός αποτελέσματος, πάντα λοιπά αποκτούν εις την καλυτέραν, διάθεση φιλοσοφικού περιπάτου… Τα παραδείγματα κρίνονται περιττά.

Επί του προκειμένου.

Το κράτος πρέπει να ασπάζεται τη φιλοσοφία του αποδίδειν. Ο πρώτος και κύριος στόχος του πρέπει να είναι αυτός. Ο λόγος του κάθε ηγέτη είναι –ή οφείλει να είναι- η παροχή βοηθείας προς πάντας αναξιοπαθούντας και μη.

Για να καταφέρει το εγχείρημα όμως χρειάζονται πόροι. Πόροι οι οποίοι μπορούν να βρεθούν από την εθελοντική-ανθρώπινη προσφορά του κάθε ενός εξ’ ημών. Του κάθε ενός ο οποίος παρέχει από το περίσσευμα εκείνο όπου και μπορεί να παρέξει.

Στο σημείο αυτό θα χρειαστεί μία παρένθεση η οποία θα καθιστά σαφές, πιο είναι το αναγκαίο και πιο, το πέραν αυτού, όπου θα ονομάζεται και θα θεωρείται περίσσευμα. 

Αναγκαίο λοιπόν θεωρήθηκε κατά τους παρελθόντες αιώνες εκείνο το εισόδημα όπου καταφέρνει να θρέψει ένα άτομο καθώς επίσης και τα μέλη της οικογενείας του τα οποία δεν έχουν τη δύναμη της εργασίας. Τα πλέον αυτών αγαθά, κρίνονται περιττά και οφείλουν να παρέχονται… να παραχωρούνται (οικειωθελώς!)

Επειδή όμως όπως καταλαβαίνουμε όλοι ο Χομπς παραμένει επίκαιρος (διότι πέραν αυτών όπου ανέφερα είπε και πολλά άλλα –κακά, πλην αληθή-) κανείς δεν δίνει περίσσευμα, αντιθέτως με τρόπο ιδιοτελή, ανήθικο, φαύλο, ξεπερνά τα εσκαμμένα και κρύπτει το επιπλέον της ανάγκης του αγαθό, προς ίδιον όφελος. Το θαυμαστικό δεν χρειάζεται… όταν η παρανομία γίνεται από όλους, καταντά νομιμότητα. (Έγερσις θέματος. Ποια νομιμότητα μπορεί να μην είναι ηθική; Πώς μπορεί ένα λαός τον οποίο έλκει η ανομία να είναι ευτυχής;)

Επανέρχομαι. Το κράτος λοιπόν φορολογεί. Εφ’ όσον κανείς με τρόπο όχι μόνο οικειοθελή αλλά και ηθικό(!) -που υπερβάλει της θέλησης- δεν παρέχει, το κράτος επιβάλλει-απαιτεί με τη σπάθη, χάνοντας μέγα μέρος της ανθρωπιάς του, αλλοιώνοντας -θα έλεγα καλύτερα- τον πιο κύριο ίσως κανόνα της ύπαρξής του. Την ευεργεσία*.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημάνω ότι γίνεται ένα ακόμα λάθος. Ακόμα και μέσα από την απώλεια της εικόνας του (το κράτος), θα έπρεπε να προσπαθεί να συντηρεί –τύποις έστω εδώ που έχουμε φτάσει- το προφίλ του, ξεκινώντας από πίσω προς τα εμπρός…

Δηλαδή με καθημερινά λόγια: Όχι, χρειάζομαι τόσα και άρα προκειμένου να υπάρξω θα τα πάρω από όποιον και όπως μπορώ. (ο ίδιος-ιταμός σκοπός αγιάζει τα μέσα) αλλά οφείλω να το κάνω προς όφελος των υπηκόων μου και θα πρέπει όσο και εάν δεν το θέλω, να ζητήσω τα υπολλείποντα κάποιων (αφ’ ής στιγμής δεν μου παρέχονται) και που κρίνω ηθικώς πρέποντα(!) από εκείνους που μόνο και ασφαλώς δύναται…

Φιλοσοφίες, θεωρήσεις στερουμένης λογικής, ευσεβείς πόθοι για μία ιδανική -ξεπερασμένη(;)- κοινωνία.

  • Όμως η εξέλιξη ρέπει προς μια άνιση διευθέτηση των πραγμάτων. Έχει γίνει πλέον επιστήμη η δυνάστευση, η αλλοτρίωση του μόχθου, η υπεξαίρεση της ελπίδας και το χειρότερο, επικροτείται ως άξια από τη στιγμή κατά οποία επιτοκεί κέρδος!
Είναι ασφαλώς σε όλους γνωστό το αποτέλεσμα, εκείνο διαφεύγει όμως από τη πλειοψηφία ημών είναι ο τρόπος που φτάσαμε έως εδώ. Είναι τα λάθος βήματα που έγιναν από το βάθος του χρόνου ώστε το κράτος από αρωγός να γίνει δυνάστης. (Μεταξύ μας τίποτα δεν ήταν τυχαίο...)

Κάποιοι θα πουν ότι δεν υπήρχε καμία περίπτωση να γινόταν αλλιώς. Αναρωτιέμαι εάν έχουν δίκιο ή όχι. 

Το κράτος συνετέθη από εμάς τους ιδίους. Δεν μπορεί λοιπόν από το να είμαστε υπεύθυνοι για το δημιούργημά μας. Από την άλλη, κάποιοι σφετερίστηκαν τα επιρρεπή μυαλά μας δημιουργώντας προσδοκίες αλλότριες της φύσης μας υφαρπάζοντας την υπογραφή μας. Εκείνοι φταίνε ή εμείς; 

  • Η άγνοια προσφέρει άλλοθι, αθώωση ίσως;

Ο βλάξ** ευθύνεται ή η φύση που τον έπραξε τέτοιο;

Η φύση σε τέτοια περίπτωση εξυπηρετούσε κάποιο σκοπό; Αν ναι, ποια η υπερκόσμια αριστεία της;

Το ότι τα πάντα καταλήγουν στο μηδέν είναι μια θεωρεία η οποία ήδη επεξεργάζεται. Το ότι η ζωή κάνει κύκλους είναι κάτι το οποίο πάρα πολλοί το πιστεύουν. Τα ότι την χαρά διαδέχεται η λύπη το γνωρίζουν άπαντες. Η επιστροφή στις απαρχές των αιώνων θεωρώ ότι είναι θέμα εκατονταετιών. Μπορεί να ακούγεται μακρινό αλλά δεν είναι.

Αναλογιστείτε πριν μόλις πόσους αιώνες ανθούσαν τα φέουδα όπου ήταν μικρές κοινωνίες ανθρώπων με αυτάρκεια. Μα να γυρίσουμε στον μεσαίωνα; Η ευτυχία λοιπόν για την οποία όλοι παλεύουμε δεν έχει να κάνει με το χρήμα (η έλλειψη δυστυχίας με τα σημερινά δεδομένα, ναι) μα με τις ανάγκες που καλλιεργούμε και πολύ δυστυχώς τις ανάγκες αυτές τις σβήνουμε μόνο με ύλη.

Χρειάζεται μια στροφή πολλών μοιρών ώστε με αλλαγή των αξιών μας να εφεύρουμε την ηθική του εαυτού μας. Τη προσωπική μας ηθική. Οι ηγέτες προέρχονται από όλους εμάς. Οι ανάγκες μας ομοίως. Σκεφτείτε το...

Ας αναρωτηθούμε ποιος ο λόγος του κράτους εάν δεν μπορεί να παρέξει στους υπηκόους του όλα εκείνα που ευαγγελίζεται;

Καταλαβαίνω μέσα στο σήμερα ότι όλα ετούτα, είναι λόγια, επιθυμίες και ίσως όνειρα θερμής νυκτός. Όλες οι πράξεις όμως κάποτε από όνειρα, σκέψεις και οράματα έκαναν το πρώτο τους βήμα… Εκείνο που χρειάζεται πρώτα είναι η πεποίθηση ότι κάτι δεν πάει καλά και αυτό είμαι σίγουρος ότι στέκει καλά φωλιασμένο, στα μυαλά πάρα πολλών…

* Η λέξη αποκτά πολλές έννοιες.
** Με την έννοια του ανθρώπου που δεν δύναται να προβλέψει το προφανές.